|
| |
του ΝΙΚΟΥ ΚΑΡΕΛΛΗ
Όταν ακούς «τάξη» ανθρώπινο κρέας μυρίζει
Οδυσσέας Ελύτης, «σηματολόγιον»
Γράφω στα σκοτεινά, χωρίς ρεύμα, όσο κρατήσει η μπαταρία του λάπτοπ, νερό δεν
έχω εδώ και δυο μέρες, έξω από την πόρτα μου ένας τεράστιος σωρός σκουπίδια,
συνθήκες που θυμίζουν Βαγδάτη μετά την εισβολή… Νοιώθω ότι ζω ένα πισωγύρισμα
του πολιτισμού, μια επιστροφή στο Μεσαίωνα, όχι μόνο σε ότι αφορά τις συνθήκες
διαβίωσης: θέμα μου είναι η συζήτηση περί προληπτικής λογοκρισίας, που είναι
τώρα στην επικαιρότητα με αφορμή έναν υποτιθέμενο εκβιασμό που συσχετίστηκε με
κάποιο μπλογκ.
Δύο διευκρινήσεις κατ’ αρχάς: πρώτον, τα μπλογκ είναι διαδικτυακά ημερολόγια που
μπορεί να ανοίξει ο καθένας μέσα σε πέντε λεπτά και να πει το μακρύ και το κοντό
του, επώνυμα ή ανώνυμα. Η γνώμη του συντάκτη είναι άμεσα προσβάσιμη στην
…ανθρωπότητα, άσχετα ότι τη συντριπτική πλειοψηφία των μπλογκ δεν τα διαβάζει
ούτε αυτός που τα γράφει. Δεύτερον, θεμελιώδες στοιχείο του Συντάγματος της
Ελλάδας, θεσμοθετημένο αμέσως μετά την ανεξαρτησία του Ελληνικού κράτους, είναι
η απαγόρευση κάθε προληπτικού ελέγχου στον Τύπο, ο καλούμενος «προέλεγχος».
Σημαίνει αυτό ότι μπορεί ο καθένας να ανοίξει ένα λογαριασμό στο blogspot.com
και να αρχίσει να βρίζει όποιον γουστάρει; Την απάντηση που με εκφράζει δίνει
ένας από τους γνωστότερους Έλληνες blogger, o pitsirikos, σε σχόλιο του με τίτλο
«Μάνα blogger»: «Το διαδίκτυο είναι όπως το γήπεδο: όποιος θέλει να βρίσει,
βρίζει και εκτονώνεται. Κάθε Κυριακή, χιλιάδες οπαδοί φωνάζουν στους οπαδούς και
τους παίκτες της αντίπαλης ομάδας και στους διαιτητές πως είναι κίναιδοι και πως
θα τους πηδήσουν τη μάνα. Τόσα χρόνια κανείς δεν πήδησε τη μάνα κανενός, γιατί
που να τρέχεις να βρεις τη μάνα του επόπτη γραμμών στη Φλώρινα; …Επίσης, ποτέ
κανένας παίκτης δεν έκανε μήνυση σε έναν οπαδό επειδή τον αποκάλεσε «κίναιδο» -
ειδικά αν τον πει «κίναιδο» δεν υπάρχει φόβος μήνυσης, γιατί ο παίκτης δεν θα
ξέρει τι σημαίνει.
Στο γήπεδο πάει ο μεροκαματιάρης για να βρίσει εκατομμυριούχους που παίζουν
μπάλα. Έτσι και στο διαδίκτυο, ο καθένας μπορεί να βρίσει τον Πρόεδρο της
Δημοκρατίας, τον πρωθυπουργό, τους μεγαλοεκδότες, τη γκόμενά του και όποιον
άλλον γουστάρει. Αν έχεις χάσει ένα δικό σου πρόσωπο επειδή οι γιατροί έπαιζαν
το πουλί τους ή επειδή δεν είχες χρήματα για να δώσεις φακελάκι, μπαίνεις στο
διαδίκτυο, φτιάχνεις ένα μπλογκ, ρίχνεις μερικές χριστοπαναγίες στον Αβραμόπουλο
και στους γιατρούς και ξεθυμαίνεις λίγο. Θα ήταν προτιμότερο να πας να τους
σκοτώσεις; Σάμπως θ' αλλάξει τίποτα;»
Γιατί όμως οι τηλεπαρουσιαστές συλλήβδην εστίασαν τα πάνελ τους στην ανάγκη
«συμμόρφωσης» και προληπτικού ελέγχου των αναιδών blogger; Εκβιαστές και
συκοφάντες υπάρχουν στην κοινωνία, θα χρησιμοποιήσουν και το διαδίκτυο, όπως
χρησιμοποιούν το φαξ ή το τηλέφωνο. Μια εξήγηση θα μπορούσε να είναι η ανάγκη να
αποσπαστεί η προσοχή της κοινής γνώμης από την απίστευτη μπόχα της «Ζαχοπουλειάδας»
με τα ροζ dvd. Δεν κρίνω όμως ότι πρέπει να μείνουμε μόνον εκεί…
Σε μια εποχή όπου η εξουσία κινείται ασύδοτα, διαμορφώνοντας αυθαίρετα τους
κανόνες της ψευδεπίγραφης δημοκρατίας για να προστατεύονται τα δικαιώματα μιας
ελίτ και όχι του λαού, ο Τύπος θα έπρεπε να αμφισβητεί, να αποκαλύπτει, να
καταγγέλλει… Είναι έτσι τα πράγματα όμως; Και ναι και όχι. Αδιαμφισβήτητα ο
Τύπος επιτελεί την αποστολή του σε πολλές περιπτώσεις και βγάζει στα φόρα τις
αθλιότητες των κυβερνόντων, από τα ψεύδη Μπους/Μπλερ για τα όπλα μαζικής
καταστροφής Σαντάμ, μέχρι τις πρόσφατες εγχώριες αποκαλύψεις για τις υποκλοπές,
τις απαγωγές Πακιστανών (και πιο πρόσφατα Κρητικών αριστερών), τα δομημένα
ομόλογα, κτλ…
Αλλά οι διάφοροι ενημερωτικοί όμιλοι, ειδικά όσοι δραστηριοποιούνται στην
τηλεόραση, λειτουργούν πλέον αποκλειστικά με εταιρική νοοτροπία και δε μπορούν
να ανεχτούν δημοσιογραφικές παρεμβάσεις που θα επιβράδυναν την ροή εσόδων και
την κερδοφορία τους ή θα έβαζαν σε ρίσκο τις εργολαβίες του δημοσίου που
αναλαμβάνουν οι ιδιοκτήτες τους. Ακόμη και δεν δέχεται κανείς άμεσες οδηγίες,
δύσκολα θα γράψει ή θα πει κάτι που θα θίγει τα συμφέροντα του «αφεντικού», με
την ευρεία έννοια, ένα είδος αυτολογοκρισίας που αυτοαναιρεί τον ρόλο της
δημοσιογραφίας. Οι ανεξάρτητες φωνές, οι μη-συμφέρουσες προσεγγίσεις, δεν έχουν
θέση στα συμβατικά media (με αρκετές εξαιρέσεις ακόμη βέβαια).
Όμως σήμερα η τεχνολογία της επικοινωνίας δίνει στον καθένα το δικαίωμα να είναι
εκδότης του εαυτού του και να απευθύνεται σε όποιον έχει μια σύνδεση με το
ιντερνέτ. Και αυτό είναι δυνάμει επικίνδυνο. Η πολιτική, κοινωνική και
οικονομική ελίτ δεν θέλει να ελέγχεται αλλά να ελέγχει. Γι’ αυτό και ξεσπάθωσαν
οι τηλεπαρουσιαστές, οι στενά συνεργαζόμενοι με την εξουσία, αυτοί που
περιγράφει ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος στην «Ελευθεροτυπία»: «…οι
μεγαλοδημοσιογράφοι, που δρουν σαν μονοπρόσωπες ΕΠΕ, κυνηγούν χύδην κάθε
συμφερότερη μετεγγραφή σαν αμοράλ σκυλάκια, δίχως καμιά κοινωνική ή πολιτική
πίστη, σταθερότητα ή αρχές (εδώ καγχάζουν): ένας εσμός από δήθεν ανταγωνιστές
που αλληλογλείφονται σε ένα όργιο ψευδωνυμίας και κέρδους…», απαιτώντας
κανόνες και τάξη στο διαδίκτυο.
Εδώ κολλάει το χαϊκού του Ελύτη στην αρχή αυτού του σημειώματος.
Άλλα
εισαγωγικά σημειώματα του Νίκου Καρέλλη στις ΣΤΙΓΜΕΣ
Η επικοινωνία
είναι αμφίδρομη! Νίκος
Καρέλλης
Ο Νίκος Καρέλλης στο
Facebook
Twitter
@josekarellas
|
