|
| |
του ΝΙΚΟΥ ΚΑΡΕΛΛΗ
"Θα πρέπει να
δούμε πώς η προστασία του περιβάλλοντος θα εφαρμόζεται με έναν τρόπο φιλικό προς
τις επενδύσεις. Οι επενδύσεις είναι το βασικό ζητούμενο στη νέα εποχή" (Γιώργος
Αλογοσκούφης, Υπουργός Οικονομίας)
Ξαπλώνω με τα παράθυρα ανοικτά,
το θερμόμετρο δείχνει 30 βαθμούς, τα κανάλια μιλάνε πάλι για «φονικό καύσωνα»
(με τα ανάλογα πλάνα από στρινγκ και τάγκα στην παραλία της Βούλας), δεν είναι
όμως η ζέστη που με εμποδίζει να κοιμηθώ αλλά η φασαρία από τα αιρκοντίσιον των
γειτόνων. Βγαίνω στο μπαλκόνι και βλέπω γύρω έλικες κλιματιστικών να τραβούν τη
ζέστη από διαμερίσματα σφαλισμένα ερμητικά με διπλά τζάμια…
Σήμερα γύρισα από την παραλία του Κουρεμένου, στον δήμο Ιτάνου, με ένα θηριώδες
τζιπ δυόμιση τόνων και τεσσάρων χιλιάδων επτακοσίων κυβικών, ούτε ξέρω πόσα
άλογα έχει καθώς δεν είναι δικό μου, καταπληκτική αίσθηση οδήγησης αλλά έκαψα
εβδομήντα ευρώ βενζίνη στο πήγαινε – έλα (με κλειστά τα παράθυρα και το
αιρκοντίσιον ανοικτό βέβαια, για να μην ακούω τον θόρυβο του αέρα στα πολλά
χιλιόμετρα) και δεν τολμώ να αναλογιστώ σε πόσα κυβικά μέτρα διοξειδίου του
άνθρακα μεταφράζονται αυτά. Εντάξει, το γουιντσέρφιγκ για το οποίο πήγα στον
Κουρεμένο (το καλύτερο σερφ σποτ στην Κρήτη παρεπιμπτόντως) είναι οικολογικότατο
και αυτό με κάνει να αισθάνομαι ελαφρώς καλύτερα…
Πριν κάποιες μέρες είδα την «Δυσάρεστη αλήθεια», την οπτικοποιημένη για τον
κινηματογράφο διάλεξη του τέως αντιπροέδρου των ΗΠΑ Αλ Γκορ, σε μια κλειστή
αίθουσα που ψυχόταν στους 20 ή τους 18 βαθμούς ενώ έξω ήταν μια μάλλον δροσερή
Κρητικιά βραδιά. Βγήκα με πόνο στο στήθος, μια βδομάδα έπαιρνα αντιβίωση και
ακόμη βήχω…
Ταινίες, εφημερίδες, περιοδικά, μαθαίνω από παντού ότι δεν είναι μακριά η ώρα
που θα λειώσουν οι πάγοι, θα ανέβει η στάθμη των θαλασσών 10 μέτρα και θα
εξαφανιστούν η Ολλανδία, το Μπαγκλαντές και τα νησιά Βανουατού από τον χάρτη, θα
μας επιτεθούν κατά εκατομμύρια εξαθλιωμένοι πρόσφυγες, θα τελειώσουν τα ψάρια,
θα μας χτυπήσουν σεισμοί, λιμοί και καταποντισμοί, τυφώνες, τσουνάμι και όλες οι
θεομηνίες που προβλέπουν ως πιθανές οι επιστήμονες και προβάλλουν όσα μέσα
ανταποκρίνονται στην αποστολή τους να ενημερώνουν, αλλά εμείς γράφουμε στα
τέτοια μας κανονικότατα…
Και καλά να πάθουμε! Όλοι μας. Βάζω και τον εαυτό μου μέσα αν και συχνά
αυτοδικαιολογούμαι λέγοντας πως η αποστολή μου είναι να γράφω και να
ευαισθητοποιώ, όπως λέει και ο Κορνήλιος Καστοριάδης στον επίλογο ενός
εξαιρετικού κειμένου με τίτλο «Η άνοδος της ασημαντότητας»: «…όλοι όσοι έχουν
συνείδηση του σοβαρού χαρακτήρα των ζητημάτων πρέπει να προσπαθήσουν να
μιλήσουν, να ασκήσουν κριτική σ’ αυτή την ξέφρενη πορεία προς την άβυσσο, να
ξυπνήσουν τη συνείδηση των συμπολιτών τους». Νοιώθω όμως ότι το δικό μου
μερίδιο στην απερίσκεπτη υπερκατανάλωση που μας έχει οδηγήσει πέρα από το χείλος
της οικολογικής καταστροφής δεν εξισορροπείται απλά με το να «τα χώνω» στους
άλλους…
Εντάξει «καλά να πάθουμε», «σας τα έλεγα εγώ», σχήματα λόγου είναι αυτά, κανείς
μας δε μπορεί να αδιαφορήσει πλέον, η κατάσταση αρχίζει και φεύγει εκτός
ελέγχου: «…μια καταστροφή οποιουδήποτε είδους - οικολογική για παράδειγμα -
θα προκαλέσει άραγε μια βίαιη αφύπνιση ή μήπως την εμφάνιση αυταρχικών ή
ολοκληρωτικών καθεστώτων;» ρωτά ο Καστοριάδης. Κανείς δεν μπορεί να
απαντήσει σε τέτοιου είδους ερωτήματα βέβαια, αλλά σα να διαβλέπω ότι ήδη
τίθενται σε ισχύ οι μηχανισμοί καταστολής για να εκμεταλλευτούν κάποιοι ακόμη
και την επερχόμενη καταστροφή για να κερδίσουν περισσότερο χρήμα ή εξουσία,
πατώντας επί πτωμάτων και μετατρέποντας τον πλανήτη σε σκουπιδότοπο…
Ίσως το όνομα Κορνήλιος Καστοριάδης να ακούγεται λίγο βαρύ για καλοκαιρινό
τεύχος, αλλά ο άνθρωπος τα λέει απλά και εύστοχα: "Με δεδομένη την οικολογική
κρίση, την ακραία ανισότητα της κατανομής των πόρων μεταξύ πλούσιων και φτωχών
χωρών, την αδυναμία να συνεχίσει το σύστημα τη σημερινή του πορεία, το
απαιτούμενο είναι μια νέα δυναμική πραγματικότητα που η σημασία της δεν μπορεί
να συγκριθεί με τίποτε άλλο στο παρελθόν. Αναφέρομαι σε μια πραγματικότητα που
θα έβαζε στο κέντρο της ζωής του ανθρώπου σημασίες άλλες από την αύξηση της
παραγωγής και της κατανάλωσης και στόχους ζωής διαφορετικούς, για τους οποίους
οι άνθρωποι θα μπορούσαν να πουν πως αξίζουν τον κόπο.
Αυτό θα απαιτούσε, φυσικά, μια αναδιοργάνωση των κοινωνικών θεσμών, των
εργασιακών, των οικονομικών, των πολιτικών και πολιτιστικών σχέσεων. Ένας
τέτοιος προσανατολισμός, όμως, απέχει ανυπολόγιστα από τα όσα σκέπτονται και,
ίσως, από τα όσα ποθούν οι άνθρωποι σήμερα. Αυτή είναι η μεγάλη δυσκολία που
πρέπει να αντιμετωπίσουμε.
Θα έπρεπε, σκέπτομαι, να θέλουμε μια κοινωνία στην οποία οι οικονομικές αξίες θα
έχουν παύσει να κατέχουν κεντρική θέση, όπου η οικονομία θα έχει ξαναμπεί στη
θέση της, δηλαδή θα έχει γίνει ένα απλό μέσο του ανθρώπινου βίου και όχι ύστατος
σκοπός, στην οποία, επομένως, θα έχουμε παραιτηθεί από την τρελή κούρσα προς μια
συνεχώς αυξανόμενη κατανάλωση. Αυτό δεν είναι απλώς αναγκαίο, για να αποφύγουμε
την τελεσίδικη καταστροφή του γήινου περιβάλλοντος. Είναι αναγκαίο κυρίως, για
να βγούμε από την ψυχική και ηθική εξαθλίωση των σύγχρονων ανθρώπων…»
Η ιστορία προχωρά συχνά με άλματα και καμιά φορά φαντασιώνομαι ένα λαϊκό κίνημα
που θα συντονιστεί αυθόρμητα με mail, blogs και sms και - πριν προλάβει να το
«καπελώσει» η αντίδραση - θα πράξει τα αυτονόητα για την σωτηρία του πλανήτη,
αρχίζοντας από την αποκαθήλωση όσων νέμονται την εξουσία οδηγώντας μας σε λάθος
κατευθύνσεις (τα λέω λίγο απλοϊκά γιατί το όριο των 800 λέξεων του «εν αρχή»
πλησιάζει). Έχουμε την πρόθεση να βγούμε από την εξαθλίωση όμως ή έχουμε περάσει
το σημείο της μη-επιστροφής και το μόνο που μας μένει είναι να διοργανώσουμε
μερικά καλά πάρτι πριν την τελική καταστροφή;
Άλλα
εισαγωγικά σημειώματα του Νίκου Καρέλλη στις ΣΤΙΓΜΕΣ
Η επικοινωνία
είναι αμφίδρομη! Νίκος
Καρέλλης
Ο Νίκος Καρέλλης στο
Facebook
Twitter
@josekarellas
|
