|
| |
Η ΚΡΗΤΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΣΕΜΝΗ
|
 |
Μια αγριοτριανταφυλλιά στάθηκε αιτία για να ξεκινήσει τη μεγάλη του πορεία
στην παραδοσιακή κρητική μουσική. Η «ροδαριά», ένα τραγούδι που – σχεδόν 40
χρόνια από τότε που πρωτοκυκλοφόρησε - παραμένει διαχρονικό, τραγουδήθηκε και
αγαπήθηκε πολύ από τους Κρητικούς και σημάδεψε την καλλιτεχνική του διαδρομή. Ο
Νίκος Σωπασής είναι σίγουρα ένας από τους λίγους που μπορούν να είναι υπερήφανοι
για τα όσα έχουν προσφέρει στην παράδοση και που μπορούν να δηλώσουν χορτασμένοι
από την αγάπη του κόσμου. Ανήκει στη γενιά των «μεγάλων» καλλιτεχνών της
κρητικής μουσικής και η διαδρομή του στα μονοπάτια της παράδοσης είναι γεμάτη
από επιτυχίες, μεγάλες συνεργασίες και αμέτρητα ταξίδια. Ένας άνθρωπος με τον
οποίο ο Θεός ήταν γενναιόδωρος, καθώς εκτός από τη δεξιοτεχνία του στη λύρα του
χάρισε και μια ιδιαίτερη φωνή, βαθιά εκφραστική.
Γεννημένος στα Χελιανά Μυλοποτάμου και με καταγωγή από τα Λιβάδια, ο Νίκος
Σωπασής ήταν «ταμένος» να γίνει ένας σπουδαίος λυράρης. Όσο κι αν «ξεστράτιζε»
και λόγω οικονομικών δυσκολιών, αναγκαζόταν να εργαστεί για πολύ μεγάλο χρονικό
διάστημα είτε ως αγρότης είτε ως υπάλληλος σε σούπερ μάρκετ, αφήνοντας στην άκρη
τη μεγάλη του αγάπη, τη λύρα, η μοίρα του τον οδηγούσε συνεχώς σε αυτήν. Ένας
λυράρης που δεν κατάλαβε ποτέ την αξία του και θα μπορούσε να είχε γίνει πολύ
πιο αναγνωρίσιμος. Ένας καλλιτέχνης που έδειξε και δείχνει μεγάλο σεβασμό για τη
μουσική παράδοση της Κρήτης και που γι’ αυτό ακριβώς το λόγο έχει κερδίσει το
σεβασμό και την εκτίμηση τόσο του «σιναφιού» του, όσο και όλων όσων αγαπούν την
κρητική μουσική. Δηλώνει απογοητευμένος από την κατάσταση που επικρατεί σήμερα
και μιλά χωρίς περιστροφές και μισόλογα για όσους κάνουν κακό σε αυτά που τόσο ο
ίδιος όσο και οι υπόλοιποι παλιοί και γνήσια παραδοσιακοί καλλιτέχνες της Κρήτης
άφησαν ως παρακαταθήκη για τις νεότερες γενιές.
- Έχετε αφήσει τη δική σας ιστορία στην παραδοσιακή μουσική της Κρήτης, αλλά
τα τελευταία χρόνια έχετε σχεδόν αποσυρθεί. Ήταν επιλογή σας;
Έχω ηχογραφήσει γύρω στους 12 δίσκους, αλλά δεν έχω γράψει δίσκο τα
τελευταία 5-6 χρόνια, γιατί νομίζω ότι είμαι πλέον στα «βασιλέματά» μου. Έχω
όμως σκοπό να γράψω έναν τελευταίο πριν σταματήσω. Δε θέλω πια να κάνω
εμφανίσεις στα κρητικά κέντρα, παρ’όλο που μου γίνονται προτάσεις, γιατί τα
πράγματα έχουν αλλάξει και δε μου αρέσει η νοοτροπία που επικρατεί σήμερα. Ήμουν
και είμαι άνθρωπος της νύχτας και μου αρέσει το ξενύχτι. Ακόμα και όταν δε
δούλευα, πήγαινα στα κρητικά μαγαζιά για να διασκεδάσω. Τώρα πια, δεν το κάνω
ούτε αυτό. Δε μου αρέσει ο τρόπος με τον οποίο διασκεδάζουν οι νέοι στα σημερινά
κέντρα διασκέδασης με κρητική μουσική. Δεν έχουν καταλάβει ότι κάποια πράγματα
δε χωράνε, δεν ταιριάζουν στη μουσική μας παράδοση. Η κρητική μουσική είναι
σεμνή και αυτό το ξύλο (η λύρα) είναι ιερό και πρέπει αυτός που το κρατά να
ξέρει πώς να το χειριστεί. Έχω στενοχωρηθεί εγώ όπως και πολλοί άλλοι παλιοί και
γι’αυτό το λόγο έχω επιλέξει να μη συμμετέχω...
- Είναι δηλαδή τόσο απογοητευτική η κατάσταση σήμερα στην κρητική μουσική σε
σύγκριση με τα παλιότερα χρόνια; Γιατί πολλοί μιλούν για αναζωπύρωση του
ενδιαφέροντος του κόσμου για την παράδοση…
Βγαίνουν πια περισσότεροι καλλιτέχνες, αλλά τα πράγματα δεν είναι πολύ καλά.
Δε λέω πως είναι όλοι σκάρτοι, αλλά από τους 100 που βγαίνουν οι 15 είναι καλοί,
οι υπόλοιποι είναι άσχετοι. Νομίζω πια ότι εγώ μειονεκτώ. Μειονεκτώ γιατί
αντιλαμβάνομαι την ευθύνη που έχω για την παράδοσή μας, για τον κόσμο που
έρχεται να με ακούσει. Τώρα πια, οι νέοι καλλιτέχνες δε δίνουν σημασία. Δεν τους
νοιάζει αν κάθονται μερακλήδες από κάτω, αν κάθονται άνθρωποι σωστοί που θέλουν
να διασκεδάσουν όμορφα, τους διώχνουν σιγά σιγά με τη συμπεριφορά τους. Οι
σωστοί μερακλήδες δεν πάνε πια στα μαγαζιά και καταφέραμε και διώξαμε και τις
οικογένειες από τα κρητικά κέντρα, τα κάναμε «ορθάδικα». Στις 11 ή στις 12 τα
μεσάνυχτα, που ξεκινάνε πια οι πιο πολλοί καλλιτέχνες να παίζουν, θα φέρει ο
πατέρας το παιδί του να του δείξει τι θα πει κρητική παράδοση, να το γαλουχήσει
με την κρητική μουσική; Όλοι οι παλιοί καλλιτέχνες, 8 η ώρα ήμασταν στο πάλκο.
ΛΙΝΑ ΛΑΓΟΥΔΙΑΝΑΚΗ
(Πλήρης συνέντευξη στο
τεύχος
νο 118 των ΣΤΙΓΜΩΝ)
Αναζητείστε Κρητική μουσική του Νίκου Σωπασή στο Creta Shop
Κείμενο και
φωτογραφίες από αυτή την σελίδα μπορoύν να
αναπαραχθούν κατόπιν συννενόησης με τον εκδότη (niko@stigmes.gr) και με αναφορά στην πηγή ως: "από τις ΣΤΙΓΜΕΣ,
το Κρητικό περιοδικό" με σύνδεση
στο http://stigmes.gr
|
